Ezber bozacak uçaklar!
NASA'nın iki yıl önce geleceğin uçaklarını tasarlamak üzere başlattığı Çevresine Sorumlu Havacılık Projesi (ERA) kapsamında üç uçak tasarımı öne çıktı.
Geçen yılı yeni teknolojiyle donatılmış uçaklar için gelen rekor sipariş haberleriyle geride bıraktık. Airbus bir yılda aldığı siparişle, Boeing'in geçmiş yıllarda kırdığı rekoru geçerek iyi bir gövde gösterisi yaptı. Evet, daha önceki rekor 1413 adet uçakla Boeing'e aitti, ama Airbus 1419 rakamıyla yeni rekorun sahibi oldu.
Bu sene, 1 Ocak'ta Avrupa Emisyon Ticareti sistemi başlamadan önce iki büyük üretici Boeing ve Airbus, kısa mesafe uçakları 737 ve A320'yi yeniden motorlama planlarını çoktan açıklamıştı. Böylece iç hat uçuşlarında sıkça kullanılan bu uçakların çevreye daha yararlı, daha yakıt tasarruflu, kabin içinde birkaç yenilemeyle daha rahat olacağı belirtildi. Bunun yanında kompozitten yapılmış ilk yolcu uçağı Boeing 787, bütün bu kabin içi ve dışı yeniliklerin büyük bölümünü bünyesinde tutarak All Nippon Airways'e benimde katıldığım bir törenle teslim edildi.
Bu gelişmelerin havacılık ve yolcu konforu için çok önemli olduğunu kabul etmek gerekir. Ancak sizce de eksik bir şeyler yok mu? Motorlar, gövdenin üretilmiş olduğu materyal müthiş değişikliklere uğramasına ya da kanatçık gibi aerodinamik modifikasyonların tasarımda küçük gelişimlere yol açmasına rağmen, tasarım kültlerini altüst edecek bir gelişim veya değişim uzun süredir yapılmamıştı. Airbus 380 iki katlı tasarlanmış olmasına rağmen 30 yıldan fazladır gökyüzünde bir efsane olarak uçan Boeing 747'den bakışları alamadı. Ancak halihazırda gökyüzünde gördüğümüz uçak dizaynlarına tamamen aykırı üç ayrı konsept uçakla artık havada yeni ve farklı tasarımları gözlüyor olacağız. Çünkü dünya havacılığının öncüsü Amerika'daki gelişmeler bunu gösteriyor.
NASA, iki yıl önce dünyanın en büyük havacılık ve savunma firmalarından Boeing, Lockheed Martin ve Northrop Grumman'ı yeni nesil yolcu uçağını tasarlamaları için bir yarışa itti. Boeing ve Lockheed Martin'in tasarımları çok önceden açıklandı. Bütün gözler Northrop Grumman'ın üzerindeyken bir anda olanlar oldu ve firma sonunda tasarımını ortaya koydu. Bizi bu kadar heyecanlandıransa NASA'nın bu üç tasarım arasından ciddi bir seçim yapıp Boeing 737 boyutunda bir test uçağı üretecek olması. Bu hafta, 2025 gibi ortaya çıkıp geleceğimizi şekillendirebilecek bu üç uçağı inceledim.
Northrop Grumman
ERA 560
Açıklanan en yeni modelden başlayalım. Savunma sanayisinde ismini sıkça duyuran Northrop Grumman'ın bu uçağı aslında ilk tek kanatlı tasarımı değil. Firma, İkinci Dünya Savaşı'ndan hemen sonra, 1946'da XB-35 isimli tek kanat bir uçak üretmiş. Buradan gelen tecrübesine dayanarak gelmiş geçmiş en etkili casus savaş uçaklarından B-2'yi de yapan firma, bu modelden esinlenerek NASA için ERA 560'ı tasarladı. ERA 560 eğer seçilirse radar belirginliği için iyileştirilmiş, dünyadaki ilk uçak olacak. Seçilmesi de önemli değil aslında, çünkü Northrop Grumman kendi yaptığı tasarımı o kadar beğenmiş ki adeta "Kimse yapmak istemezse, biz yaparız" diyor.
Lockheed Martin
Speed Agile
Şu sıralar F-35'ler sayesinde Türkiye'nin yakın ilişki içinde olduğu Lockheed Martin, aslında tek kanatlı Speed Agile modeli, yolcu uçağı olarak değil C-130 Hercules kargo uçağının yeni nesli olarak üretecek. Ancak NASA'nın yarışması için yolcu uçağı olarak da rahatlıkla kullanılabilir. Uçağın prototipi çoktan üretilip rüzgâr tüneli testleri başlamış bile. Speed Agile'ın kaderi 2020'den sonra tam olarak belli olacak.
Boeing
X-48 Blended Wing Body
Öncelikle bu uçakların hepsinin normal yolcu uçakları gibi iki ana kanat, bir gövde (fuselage) içermediğini söyleyeyim. Yeni uçaklar, tek kanatlı. Kabin de bu tek kanadın içerisine kurulmuş. Boeing X-48 Blended Wing Body'nin de ismi kanat ve gövdenin birleşmesi anlamına geliyor. Uçağın prototipi üretilip uçuş ve tünel testlerine başlanmış bile. NASA'nın kriterlerine göre uçak, tabii ki daha az yakıt tüketirken çevreye daha az zarar verecek. Ancak, tasarım sadece bu yeteneklere sahip olmakla kalmayıp uçağın ses hızının yüzde 85'ine ulaşması ve 11200 km'den daha fazla menzile uçmasına da imkân verecek.
| Bu haber 1468 defa okunmuştur.
