Türk Silahlı Kuvvetleri, İzmir-Doğanbey’de yapılan Efes 2010 Tatbikatı’nda ilk defa mini İnsansız Hava Aracı “Bayraktar”ı kamuoyuna tanıttı.
Modern savaşlarda, pilotsuz uçak ve helikopterler yani İnsansız Hava Araçları kilit rol oynuyor.
Sessizce düşmana yaklaşıp özel kamera sistemiyle istihbarat bilgilerini kilometrelerce uzaktaki komuta merkezine aktarıyor. Operasyona yön veriyor. Riskler azaltılıyor.
Bugün insansız hava aracı teknolojisi o kadar gelişmiş ki, Amerikan kuvvetlerinin Irak’ta, Afganistan’da uçan pilotsuz uçakları ABD’deki merkezlerden kontrol ediliyor. Pilotları bu bölgelere gitmeden adeta evlerinden uçuruyor.
Daha ileri seviyedeki Predator, Reaper gibi insansız uçaklar ise düşmanı tespit ettikten sonra taşıdığı lazer güdümlü bombalar ve füzelerle atış gerçekleştirebiliyor.
Teknolojinin hızla gelişmesi nedeniyle kullanıcıları arasında Türk Hava Kuvvetleri’nin de olacağı 2014’ten itibaren hizmete girecek F-35 gibi uçaklar “son pilotlu savaş uçağı” olarak adlandırılıyor.
Türkiye, milli pilotsuz uçak projesine 2004’te başlarken Baykar’ın Yönetim Kurulu Başkanı Makina Yüksek Mühendis Özdemir Bayrak’ın tek hedefi böyle bir uçağın Türkiye'de yapılabilmesiydi.
ABD’te MIT’de doktora yapan oğlu Selçuk döndüğünde çalışmalara başladı.
Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) 2005’te ihaleyi açtığında tamamen “milli” yani yazılımından tüm sistemlerine kadar Türkiye’de geliştirilip imal edilecek bir proje istiyordu. Uçuş testlerini geçen pilotsuz uçak ihaleyi kazanacaktı.
Üç ay içinde askeri adı “Gözcü”, projedeki adıyla Bayraktar uçuşa hazırlandı. Oto pilot, görüntü aktarımı gibi yazılımlar tamamen 35 kişilik Türk mühendislerinden oluşan ekip tarafından yazıldı.
Baykar Makina, projede adını son yıllarda havacılık konusundaki tasarım ve imalatıyla duyuran Kale Grubu ile ortak oldu.
Ankara’da TAI tesislerindeki testlerde üç katılımcı arasından sadece Bayraktar başarıyla uçtu. Çektiği görüntüleri kontrol merkezine ulaştırdı. Aralık 2006’da imzalanan sözleşme ile ilk etapta 76 sipariş aldı.
Uçaklar imal edilmeye başladıktan sonra Genel Kurmay proje ile yakından ilgilendi. Tüm test ve geliştirme aşamaları güneydoğuda gerçek operasyonlar sırasında yapıldı.
HEDEF DAHA BÜYÜKLERİ
Yeni anlaşma ile 400’den fazla mini pilotsuz uçak sipariş alan Kale-Baykar’ın uçağı, güneydoğuda tüm karakollara konulacak.
Bir sonraki adım ise Taktik İnsansız Hava Aracı Bayraktar-Çaldıran. Uçak, 450 kilogram ağırlığında. Havada 12 saat kalabiliyor. Oto pilotta taksi yapıp uçabiliyor.
“Biz yapamayız”ı yıkmak isteyen Baba Özdemir Bayraktar, geleceği hem askeri hem de sivil havacılıkta pilotsuz uçaklarda görüyor.
61 yaşındaki Özdemir Bey’in tek isteği, üç oğlu Haluk, Selçuk ve Ahmet’in bu yolda yürümeleri.
İŞTE BAYRAKTAR’I YAPAN EKİP:
Özdemir Bayraktar: İTÜ mezunu Yüksek Makina Mühendisi Özdemir Bayraktar, uzun yıllar otomotiv endüstrisinde çalıştı.
Yedek parça imalatı yaptı. Son 6 yıldır varını yoğunu insansız hava araçlarına yatırdı. Oğulları ile birlikte atölyede yatıp kalkıyor.
2007’de mayın patlamasıyla şehit olan Yarbay Melih Gülova, Bayraktar’ın uçuş testlerinde Özdemir Bey’le birlikte görev yapmıştı.
Haluk Bayraktar: ODTÜ Endüstri Mühendisliği mezunu 31 yaşındaki Haluk, Columbia Üniversitesi’nde master yaptı. Halen Boğaziçi’nde işletme doktorası yapıyor.
Selçuk Bayraktar: İTÜ Elektronik Mühendisliğini bitirdi. 30 yaşındaki Selçuk, Columbia Üniversitesi’nde insansız uçaklar üzerine master, Massachusetts Institute of Technology’de (MIT) helikopteri düz duvara kondurmak ve robotik kontrol sistemleri konusunda doktora yaptı.
Ahmet Bayraktar: Işık Üniversitesi İşletme Mezunu Ahmet, 27 yaşında.
20 KİLOMETRE ALANI TARIYOR
Uçak, uzman personel tarafından elle atılıyor. Çok sessiz elektrikli motoru sayesinde hızla yükseliyor. 300 metre irtifadan gözle görülebilmesi çok zor.
Üzerindeki termal ve gündüz kameraları sayesinde her türlü görüntü 20 kilometre mesafedeki kontrol merkezine iletiliyor.
Sistem GPS’in yanı sıra çok hassas INS (Atalet Seyrüsefer Sistemi) kullanarak koordinatları tespit edebiliyor.
Havada oto pilotta uçan Bayraktar, görevi bittiğinde gövde üzerine veya paraşütünü açıp iniyor. Eğer ana merkezle 7 saniye boyunca bağlantıyı kaybederse, oto pilot uçağı kontrol merkezine yönlendiriyor.
TEKNİK ÖZELLİKLER:
* Maksimum kalkış ağırlığı: 5 kg
* Havada kalış süresi: 1 saat
* Seyir hızı: 55 km/saat
* Maksimum irtifa: 4 bin metre
* Kalkış: Elden atılıyor
* İniş: Gövde üzerine veya paraşüt açarak
* Kanat açıklığı: 2 metre
* Gövde uzunluğu: 1.2 metre
* Motor: 600 Watt’lık elektrik motoru
* Taşıdığı faydalı yük: 1 kg
Tolga ÖZBEK/Hürriyet-Kokpit
Fotoğraflar: Mustafa KÜÇÜK / DHA
| Bu haber 6193 defa okunmuştur.
