Türkiye’de turboprop uçaklarla bölgesel uçuş hareketini başlatan Borajet Genel Müdürü Kadir Peker, ilk röportajını şirketin ilk sayısını çıkardığı Borajet dergisine verdi.
Bölgesel havacılık, Türkiye hava taşımacılığının en büyük eksiklerinden biri. 'BORAJET' cesur bir girişimcilik ruhuyla bu bakir alana ve Turboprop ATR 72-500 tipi pervaneli uçaklarla sektöre ilk adımı attı. Biz de Borajet'in Genel Müdürü Kadir Peker'le enine boyuna bir söyleşi yaptık...
- 'Borajet' Türk sivil havacılığında böyle bir projeyle ismini ilk kez duyuran bir havayolu şirketi. Bize şirketinizi biraz anlatır mısınız?
- Şirketimizin sahibi Yalçın Ayaslı, Amerika'da yaşıyor. Kendisi bir bilim adamı. Borajet'in Genel Müdürü olarak Türkiye'deki şirketin başındayım. Borajet, ticari bir şirket. Ancak Türkiye’nin öncelikli havacılık ihtiyaçları göz önüne alınarak kuruldu.
- Rekabetin çok yüksek olduğu bir sektöre adım atıyorsunuz. Bu konuda neler söyleyeceksiniz?
- Rekabetin yoğun olacağını çok iyi biliyoruz. Ayrıca yeni bir alana girmenin zorluklarının da farkındayız. Alanımızda ilk ve tek olarak işe başlıyoruz. Bu, avantaj olduğu kadar da bir dezavantaj. Bölgesel havacılık Türkiye için çok yeni bir kavram. Turboprop uçaklar da çok yeni. Herkesin yıllardır konuştuğu tartıştığı bir konu bu. Ancak şimdiye kadar bizden başka ciddi bir adım atan olmadı. Sektöre giren bütün şirketler, var olanı sürdürmeyi tercih ettiler. Oysa bölgesel havacılık çok bakir bir alan. Bu işn ilk kez yapılıyor olması göğüslemek zorunda olduğumuz zorlukları da bir hayli artırıyor.
- Bölgesel havacılık kavramını biraz açabilir miyiz?
- Bölgesel havacılık, Türkiye'nin hava taşımacılığının gelişmesinde atılması gereken en önemi adımlardan diyebiliriz. Ayrıca Türkiye'nin bölgesel gelişimi için de çok önemli. Düşünsenize bir kere, ulaşımı kolay illerin gelişimi de kolay olur. Türkiye'nin birçok iline üniversite açıldı. Ama ders verecek hoca bulmakta sıkıntı çekiyorlar. İnsanlar ders vermek için 7-8 saatlik yolculukları göze alamıyor. Oysa 1 saatlik uçak yolculuğuyla bu sorun halledilebilir. Aynı zamanda öğrencilerin, işadamlarının, hastaların ulaşımları açısından da çok önemli bir hizmet sunduğumuzu düşünüyorum.
- Neden 'turboprop' uçakları seçtiniz?
- Evet, bizim teknik adı ATR 72-212 olan 3 adet uçağımız var. Ticari ismi ATR 72-500 olan, Turboprop pervaneli uçaklar. Maliyetleri jet uçaklarına göre daha düşük olmasına karşın gidilecek yere jetlerle yaklaşık aynı sürede uçuyorlar. Hafif uçaklar bunlar. Her türlü sıkıştırılmış sert zemine ve yüksek irtifalı meydanlara emniyetli bir şekilde inip kalkabiliyorlar.
- Bu, alan maliyetinin de ekonomik olduğu anlamına mı geliyor?
- Doğru anladınız. Bu tip hafif uçaklar için Atatürk Havalimanı gibi 300-400 milyon dolar maliyetli alanlar yapmak gerekmiyor. Bizim için sıkıştırılmış sert zemin yeterli. Kısa pist, uzun pist fark etmez. Böyle bir alanın maliyeti ise 10 milyon doları geçmez. Bu şartlar altında yalnızca bir alan fiyatı harcayarak birçok alan yapabilirsiniz.. Böylece Türkiye'nin hemen hemen her yerine hatta kasabasına bile uçakla seyahat imkânınız olur.
- Bu tip uçaklar bilet fiyatında da uygunluk sağlıyor mu?
- Kısa vadede hayır. Ama uzun vadeli baktığımızda öyle olacağı kesin. Şimdi bu uçaklar Türkiye için yeni. Halk için olduğu kadar bizim için de yeni. Biz şimdilik teknisyenlerimize, kabin görevlilerimize, pilotlarımıza bu uçakların eğitimini aldırıyoruz. Eğitim deyip geçmeyin! Bunun için yurtdışına gönderilen personelin ve eğitim vermek için gelen eğitmenlerin masrafları... Bunlar yüksek meblağlar tutuyor. Biz daha altyapımızı oluşturuyoruz. Bu masraf kalemleri bir bir ortadan kalktığında fiyatlarımız tabii ki düşecek. Aynı zamanda bizden başka bu alana girmek isteyen şirketlerin de bu tür sorunları olmayacak. Bizim eğitilmiş kadromuzdan hizmet alabilecekler.
- Yatırım maliyetiniz hakkında bilgi alabilir miyiz?
- Biz uçakları Alitalia Havayolları'ndan aldık. Daha doğrusu Alitalia iflas ettikten sonra uçaklar satıldı. Biz satın alan şirketten aldık. Her birine 10 milyon dolar ödedik. Yani ikinci el uçaklar diyebiliriz ama yaşlı değiller. Bir uçağın ömrü 27 yıldır. Bizim uçaklarımız daha 6 yıllık. Bir ATR 72-212'nin fabrika fiyatı 19-21 milyon dolar. Bu uçakların satışa çıkartılması bizim için bir şans oldu. Çünkü, normal zamanda talep yoğunluğundan dolayı ATR 72-212 modelleri ikinci elde bulamazsınız.
- Bölgesel havacılığın gelişimi açısından önemli bir girişim diyebiliriz. Peki, uçaklarınızla ilgili olarak neler söyleyeceksiniz? Türk halkının tanımadığı modeller. Hafif ve küçük uçaklar. Ülkemizin coğrafi şartlarına ne kadar uygunlar?
- Borajet'in Türkiye'ye getirdiği ATR72 tipi uçak, halk arasında pervaneli olarak bilinen fakat havacılık dünyasında adı "Turboprop" olarak geçen ve dünya genelinde yaygın kullanımıyla bilinen bir model. Bu uçakların en büyük özelliği, her türlü hava koşulunda gece ve gündüz olmak üzere, kısa ve yüksek irtifalı pistlere güvenli iniş kalkış yapabilmesi. ATR72'ler Avrupa, Kuzey-Güney Amerika, Asya-Asya Pasifik ve Avustralya'da dünyanın önde gelen havayolu şirketlerince, en çetin coğrafyalarda yoğun bir şekilde kullanılıyor. Asya Pasifik'teki 100 binlerce adanın çoğu coğrafi şartları nedeniyle havayolları tarafından bu ATR72'lerle anakaraya bağlanıyor.
- Kaç kişilik uçaklar?
- Azami 74 koltuk kapasiteli. Ancak, Borajet'te yolcu konforu göz önüne alınarak, koltuk arasındaki mesafe rahatlatıldığı için 66 yolcu kapasitesi ile kullanılacak.
| Bu haber 7459 defa okunmuştur.
